Bobin Temelleri

Bobin, iletken bir telin sarılarak sargı halini alması ile oluşturulan bir devre elemanıdır. Üzerinden akım geçen her iletken tel manyetik alan oluşturur. Bobinin birimi henry(H), simgesi ise "L" dir. Bobin; bakır, gümüş tel veya litz teli denilen ipekle yalıtılmış tel ile sarılırlar. Bir iletkenin ne kadar çok eğik ve büzük bir şekilde ise o kadar direnci artar. Bir bobinin değeri tel kesitine, sarım sayısına, mandren boyuna, çapına ve kullanılan çekirdeğe göre değişir.

Bobin Temelleri

Bobin Nedir?

Bobin, iletken bir telin sarılarak sargı halini alması ile oluşturulan bir devre elemanıdır. Üzerinden akım geçen her iletken tel manyetik alan oluşturur. Bobinin birimi henry(H), simgesi ise "L" dir. Bobin; bakır, gümüş tel veya litz teli denilen ipekle yalıtılmış tel ile sarılırlar. Bir iletkenin ne kadar çok eğik ve büzük bir şekilde ise o kadar direnci artar. Bir bobinin değeri tel kesitine, sarım sayısına, mandren boyuna, çapına ve kullanılan çekirdeğe göre değişir.

Bobinin Özellikleri

Bobinler üzerinden geçen akımın dalgalanmasını engeller, üzerine gelen kare dalgalar bobinin çıkışında daha yumuşak bir dalga ile çıkacaktır. Bu özelliği sayesinde dalgalanmanın az olması gereken yerlerde kullanılırlar.

Bobin Ne İş Yapar?

Bobinler üzerinden akan elektrik akımının değişimi yavaş olduğundan, güç kaynaklarında ve sinyal işleme devrelerinde filtre görevinde kullanılır. Farklı sarım sayılarına sahip bobinler kullanılarak alternatif akım regüle edilebilir. 

Bobinlerin Doğru Akımda Gösterdiği Direnç

Çoğu kaynaklarda bobinin doğru akımda bir tel gibi davranacağı bilgisi yazmakta ancak genel bir şekilde bakıldığında tam olarak tel gibi davranmazlar çünkü doğru akım bobinden geçerken bir gecikmeye uğrar. Seri bağlı direnç ve bobinden oluşan devrede bobin akım geçişine karşı bir kuvvet uygular ve voltajın yükselmesini geciktirir. Bu gecikme miktarı direnç ile zıt, endüktans ile doğru orantılı olarak değişir. Bu gecikmeye RL Zaman Sabitesi denir. T=L/R formülüyle hesaplanır. 

T: Zaman Sabitesi(s), L: Endüktans (H), R: Direnç(ohm)

Bobin Hesaplaması

L : Bobin endüktansı, Henry (H)
μ : Manyetik geçirgenlik Henry/metre (H/m)
N : Sarım sayısı,
A : Bobin kesit alanı, santimetrekare (cm2)
l : Tel uzunluğu, santimetre (cm)

Endüktif Reaktans

Bobinler akımın anlık değişimine karşı geldikleri için frekanslı elektriğe bir direnç uygularlar. Bobinlerde oluşan bu dirence endüktif reaktans denilir ve 2πfL formülüyle hesaplanır.

F: Frekans(Hz), L: Endüktans(H)

Bobin Nerelerde Kullanılır?

Motorlarda, indüktif metal sensörlerinde, solenoidlerde, hoparlörlerde, trafolarda, elektromıknatıslarda ve RF uygulamalarında kullanılırlar.

Bobin Türleri

  • Demir Çekirdekli Bobinle

Bir yüzeyi yalıtılmış ince sacların birbirine yapışmış ve bobinin üzerine sarıldığı tipteki bobindir.

  • SMD Bobinler

Bu bobinler diğer bobinlere göre küçük yapıdadır. Yüzey montajı gerekli olan devrelerde sıklıkla kullanılır.

  • Ayarlı Bobinler

Çekirdek içinde bulunan mandrenin hareketi sayesinde endüktif direnci değişen bobinlere denmektedir.

  • Hava Çekirdekli Bobinler

Hava kullanılarak çalıştırılan bobinlerdir. Genellikle yüksek frekansa sahip AM ve FM alıcı, vericilerde kullanılırlar.

  • Ferit Çekirdekli Bobinler

Bu bobinler ise polyester, demir tozu ve pirinç gibi malzemelerden yapılmış çekirdek üzerine sarılmış bobinlerdir. Genelikle yüksek frekansa sahip devrelerde kullanılırlar. Değeri mikroHenry civarlarındadır.